چرا تنش های خلیج فارس از تخاصم به سازش در حال تغییر است؟

از ژوئن ۲۰۱۷م؛ قطر کشور عربی خلیج فارس با ذخایر غنی گاز با محاصره شدید همسایگان خود یعنی عربستان، بحرین و امارات روبرو شد که مصر از آن ها حمایت و پشتیبانی می کرد.بلوک تحت رهبری عربستان و امارات متحده عربی؛ قطر را به داشتن روابط نزدیک با ایران و حمایت از اخوان المسلمین متهم کرد زیرا آن ها را تهدید سیاسی جدی می دانند که ممکن است روزی پادشاهی سلطنتی آن ها را سرنگون کند.  اما پس از سه سال شاهد شکاف هایی دراتحاد ضد قطر هستیم؛ به طوری که ریاض علی رغم مخالفت مستمر امارات خواستار خاتمه بخشی به محاصره قطر است. ابوظبی در خاورمیانه از لیبی تا یمن از موضع توسعه طلبانه و تهاجمی پیروی می کند جایی که زمینه واگرایی روابط آن ها با ریاض ایجاد شده است.

به گزارش صبای سلامت ، به نقل از  روزانه نیوز ، « میتهات رنده» کارشناس ارشد و سفیر سابق ترکیه در قطر گفت: « آن ها ( اماراتی ها) حتی بدشان نمی آید که با عربستان سعودی رقابت کنند و نشان دهند که تمایل خود را برای غلبه بر پادشاهی دارند»

وی افزود: « اماراتی ها سلاح هایی را به ارزش میلیاردها دلار خریده و برای بمباران نیروهای مورد حمایت ترکیه در لیبی استفاده کرده اند… آن ها حتی جنگنده ها را برای شرکت در مانورهای نظامی مشترک با یونان و همکاری با فرانسه ( علیه ترکیه) به کرت فرستاده اند». وی افزود: « به نظر می رسد که آن ها نقش رهبری منطقه ای را برعهده می گیرند و تلاش می کنند که وظایفی را برعهده بگیرند که توسط آن ها قابل اجرا نیست. در نتیجه تنش هایی بین آن ها و ریاض شکل گرفته زیرا دیگر آن ها به توصیه های ریاض گوش نمی دهند.»

بولنت آرس استاد روابط بین الملل در مرکز مطالعات خلیج فارس در دانشگاه قطر معتقد است که یکی از دلایل اصلی محاصره قطر تلاش برای برتری منطقه ای بین اتحاد عربستان و امارات با حمایت مصر و اتحاد ترکیه و قطر بود.» وی با اشاره به اختلافات ریاض و ابوظبی گفت: « اکنون سوالاتی در داخل عربستان وجود دارد که این رقابت سیاسی تا چه اندازه می تواند برای پادشاهی پایدار باشد.» در نتیجه میتهات رنده بر « دیپلماسی پست صحنه» به رهبری آمریکا و کویت اشاره می کند تا اختلافات بین عربستان و قطر پایان یابد. وی افزود: « ماه ها پیش من پیش بینی این نوع صلح را داشتم. همه ما فکر می کردیم که با میانجی گری آمریکا و سایر کشورها ؛ اختلاف بین برادران گام به گام از بین می رود. با تور اخیر جارد کوشنر به خلیج فارس دیپلماسی های پشت صحنه به یک سطح نیمه رسمی رسیده است. « شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود» وزیر خارجه عربستان در کنفرانس ویدیویی گفت: « ما در چند روز گذشته به لطف ادامه تلاش های کویت اما همچنین به لطف حمایت قوی رئیس جمهور ترامپ ، پیشرفت چشمگیری داشته ایم» دوحه همچنین با تأیید نظرات همتایان سعودی خود در مورد پیشرفت مذاکرات خلیج ، سر تکان داد.

بر اساس گزارش الجزیره؛ سخنگوی وزارت امور خارجه قطر گفت: « ما تأیید می کنیم که به طور سازنده ، مثبت و صمیمانه در این گفتگوها شرکت می کنیم تا منافع مردم را پیش ببریم.» میتهات رنده اظهار داشت: « عادی سازی روابط کشورهای عربی با قطربا گشایش ارتباطات بشردوستانه آغاز خواهد شد و با رفع محاصره هوایی و زمینی ادامه خواهد یافت. ایالات متحده تصمیم نهایی کشورهای عربی خلیج فارس را می گیرد. هیچ قدرت خلیجی نمی تواند بر خلاف خواسته های آمریکا عمل می کند و اکنون واشنگتن خواهان خاتمه بخشی به این اختلاف است»

اثر عادی سازی عرب و اسرائیل

از نظر میتهات رنده، ایالات متحده دو دلیل عمده برای پایان دادن به اختلافات بین قطر و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس دارد: در وهله نخست ایالات متحده خواهان ایجاد جبهه مشترک کشورهای عربی علیه ایران است. به همین دلیل ، قطر که از نظر تاریخی درک دیپلماتیک بهتری با ایران دارد و از لحاظ جغرافیایی با کشور اکثریت شیعه همسایه است ، باید به اتحاد خلیج فارس برگردانده شود. این محاصره، قطر را مجبور به افزایش روابط تجاری با ایران کرد و در نتیجه تحریم های سنگنین آمریکا؛ منابع درامد جدیدی برای تهران ایجاد کرد. بولنت آرس گفت: « ترامپ خواهان این است تا این رابطه را از بین ببرد تا از این طریق ایران را بیشتر منزوی سازد.» میتهات رنده معتقد است که واشنگتن برای محدودسازی نفوذ ایران می خواهد شورای همکاری خلیج فارس که اخیرا بسیاری از جذابیت های سیاسی خود را از دست داده؛ دوباره فعال کند.» وی معتقد است: « آن ها به وضوح در مورد تهدیدات ناشی از ایران اغراق می کند. »  دیپلمات سابق ترکیه می گوید دلیل دیگر مربوط به فشار دولت ترامپ بر کشورهای عربی برای عادی سازی روابط خود با اسرائیل است. واشنگتن می خواهد عادی سازی امارات متحده عربی و بحرین را با اسرائیل در سراسر خلیج فارس گسترش دهد تا سیاست عادی سازی خود را در منطقه انجام دهد.

آرس اظهار داشت: « بین عادی سازی و بحران قطر و تحولات عمده در منطقه و خلیج فارس ارتباط وجود دارد. قبل از روی کار آمدن بایدن ، دولت ترامپ می خواهد موانعی مانند محاصره قطر را برای ترغیب ریاض برای عادی سازی روابط با اسرائیل برطرف کند.»

کوشنر  یهودی ارتدکس آمریکایی و مدافع صهیونیسم  که همچنین به نظر می رسید شخصیت اصلی توافق نامه عادی سازی اخیر امارات و بحرین با اسرائیل باشد ، اخیراً به خلیج فارس سفر کرده است تا یک راه حل پایدار برای تنش میان قطر و همسایگان آن پیدا کند. به هر حال ، قطر میزبان سنتکام ایالات متحده در خلیج فارس است ، بنابراین نمی توان آن را برای مدت طولانی پشت سر گذاشت. حداقل ۱۰ هزار سرباز آمریکایی در حال حاضر در قطر مستقر هستند. فراتر از حضور نظامی آمریکا ، قطر همچنین میزبان سرمایه های مالی بزرگ آمریکایی است. بنابراین کوشنر خواهان این نیست که این مسئله را به دولت جدید بایدن واگذار کند. او همچنین ممکن است بخواهد راه های بایدن را در خلیج [و خاورمیانه گسترده تر) مسدود سازد.

رنده افزود: « علی رغم تلاش های دولت ترامپ ، مقامات اماراتی به همراه بحرینی ها و مصری ها همچنان سکوت خود را در مورد مذاکرات حفظ می کنند و نشان گر خونسردی آنها در قبال توافق جامع برای پایان دادن به اختلاف خلیج فارس است. اما به نظر می رسد که رهبری امارات متحده عربی تمام تلاش خود را برای تعمیق روابط خود با اسرائیلی ها انجام می دهد

در حالی که عربستان سعودی همچنان از عادی سازی روابط با تل آویو دوری می کند و منجر به شکاف سیاسی بین قبایل سیاسی برجسته در داخل پادشاهی می شود. برای اسرائیل ، امارات متحده عربی از اهمیت استراتژیک زیادی برخوردار است. اسرائیلی ها به خوبی می دانند که بهترین مسیر برای نفوذ به خلیج فارس از نظر فروش تسلیحات ، فن آوری و سایر موارد از طریق دبی عبور می کند. اگر دبی را بدست آورید ، خلیج فارس را به دست آورده اید» .

 

 

نویسنده: مورات سوفوگلو

منبع: تی آرتی ورلد

کد خبر: # 1499101410863